Hyperbare geneeskunde

1956: begin klinische hyperbare geneeskunde


Prof. Boerema begon met cardiovasculaire chirurgie onder hyperbare condities in een speciaal geconstrueerde hoge-druk operatiekamer. Voorafgaand daaraan had hij dier-experimenten uitgevoerd in de compressiekamer van de Koninklijke Marine te Den Helder, die dermate veelbelovend waren dat een speciale hoge-druk operatiekamer kon worden gerealiseerd.


Weefsels doordrenken met zuurstof. Het idee van Boerema was door verhoging van de atmosferische druk de weefsels te doordrenken met zuurstof (100% 02 bij 2 Bar overdruk wordt in feite 300%), zodat een circulatiestilstand zonder schade kon worden doorstaan. In feite gaat dan zoveel zuurstof in oplossing, dat hemoglobine niet meer nodig is (Boerema e.a. 1960). Het opereren bij verhoogde druk werd echter al snel overbodig door de introductie van de hart-long machine.


Gunstige effecten bij tal van aandoeningen. Zuurstof bij verhoogde druk bleek echter gunstige effecten te hebben bij de behandeling van ondermeer anaerobe infecties, zodat HbO al snel internationaal ingang vond. Het enthousiasme over de gunstige effecten van hyperbare zuurstof bij tal van aandoeningen leidde er toe, dat HbO te pas en te onpas werd toegepast en daarom in de 70-er jaren een slechte naam kreeg. In Nederland, de bakermat van HbO, was dit echter veel minder het geval, omdat daar nog steeds maar één kamer voor HbO was, een hele grote, n.l. de kamer van Boerema. Door de HbO-groep te Amsterdam werd een centrum positie nagestreefd, zodat onderzoek naar effecten van HbO goed kon plaats vinden bij grote groepen patiënten. Plaatsing van hyperbare kamers elders in ons land bleef uit.


HbO goed voor bepaalde indicaties. Geleidelijk sloeg internationaal de stemming van "hyperbare zuurstof is nergens goed voor" om tot "hyperbare zuurstof is goed voor bepaalde indicaties". In de 90-er jaren geraakte dit in een stroomversnelling, getuige het consensus-rapport van de Undersea and Hyperbaric Medical Society dat iedere 2 jaar verschijnt (recent UHMS 1999) alsmede de eerste Europese Consensus Conferentie over HbO onder auspiciën van de E.C. in september 1994 te Lille.


HbO neemt mondiaal toe


In de V.S. nam het aantal centra voor HbO toe van 110 in 1981 tot rond 300 in 1994, terwijl het aantal nog steeds stijgt (Kindwall, 1994).Ook in de ons omringende landen zien we een forse toename van het aantal hoge druk kamers; bijvoorbeeld in Duitsland zijn er nu ongeveer 80 en in België 7 in bedrijf

Skip Navigation Links.
Skip Navigation LinksHome > Artikelen > Gezondheid > Hyperbare geneeskunde