Waar ben ik?

Bent U ook één van die duikers die hopeloos verloren geraakt onder water, en afhankelijk wordt van anderen om de weg onder water te volgen? Nee, natuurlijk niet, maar voor alle anderen heb ik enkele goede tips.


,, Waarom laten duikers hun hersenen altijd op de boot vanaf het moment dat ze onderwater gaan,’’ vroeg de schipper van de boot op dewelke ik gids was. Ik had iedereen de simpele briefing gegeven om het rif aan hun rechterzijde te houden tijdens de duik, maar zoals steeds, slaagde de groep er weer in om in twee te splitsen zodra ze hun hoofd onder staken, en twee verschillende richtingen uit te gaan.Ik denk dat het ligt aan het feit dat in de eerste momenten van het water raken en de 2-dimensionale te ruilen voor de 3-dimensionele wereld van de duiker, sommigen gedesoriënteerd geraken en anderen niet. Het heeft niets te maken met de jaren die je al duikt, het is een vreemde wereld voor iedereen. Zelfs wanneer het water glashelder is, lijkt het gemakkelijk om te verdwalen. Een ander blindelings volgen is niet genoeg.


Achter U!


Bij onderwater navigatie gaat het erom te komen waar je wenste te komen en terug te gaan zoals je moet teruggaan. In perfecte omstandigheden, is dit simpelweg een kwestie van kijken waar je naartoe gaat en je koers een beetje in het oog houden, wat betekent soms eens achteruit kijken om het zicht eens te zien vanuit de andere kant. Als de condities slechter moesten zijn kan het nodig zijn je dieptemeter in de gaten te houden. De diepte wijst je er meestal (niet altijd!) op, hoe ver je je van de kant bevindt. Hier wordt je computer of dieptemeter een navigatie instrument door je exacte positie in de waterzuil te bepalen. De diepteverandering opmerken is heel handig wanneer ander referentiepunten niet beschikbaar zijn. Zo ook de observatie van de waterbellen - die zoals de wetenschappers hebben ontdekt - meestal omhoog gaan.


Foute signalen


Het kan moeilijk zijn om de zon te gebruiken als een referentiepunt tenzij je ‘s morgens vroeg of laat in de middag duikt. De breking door het oppervlak kan je doen denken dat de zon loodrecht boven je staat terwijl dit niet het geval is. Punten kunnen van richting veranderen tijdens de duik, niet alleen ten opzichte van de onderwater topografie maar ook tegenover de duiker. Golvingen in het zand veroorzaakt door golven kunnen ook zeer misleidend zijn, als je niet vertrouwd bent met de locatie.


Ondanks wat men je ooit misschien heeft verteld, lopen deze niet altijd parallel met de kant.Vele jaren geleden, in het heldere water van de Middellandse Zee, zei een duiker die beter had moeten weten tegen me:,, Het is verbazingwekkend - net toen we zonder lucht begonnen te raken en naar het oppervlak stegen, waren we aan de boot net waar we ze hebben verlaten.!’’  Inderdaad het is verbazend wat je kan doen met een kompas en een simpele rechthoekige koers. Later, als instructeur, was ik even verbaasd toen ik zag wat andere mensen konden klaarspelen, zelfs met een eenvoudige reciproque (heen-en-terug ) koers - totale verwarring. Als je bij benadering dezelfde afstand zwemt afgewisseld met 180° draaien, is het niet moeilijk om ergens bij de boot uit te komen. Natuurlijk, je moet de informatie van het kompas aan die van je ogen toevoegen. Het vergt wat oefenen.


Dubbele aantrekking


Je kompas werkt door haar naald in de richting van het magnetische noorden van de aarde te wijzen, of naar het dichtstbijzijnde metaal, of anders de combinatie van de twee. Daarom is het beter het kompas recht voor je te houden, weg van je stalen fles of ander materiaal. Een kompas op je pols gebruiken maakt het bijna onmogelijk de juiste zwemrichting te volgen.


Kijk niet voortdurend op je kompas


Als je de hele duik niet anders doet dan slaafs je kompas te bekijken, zul je niet veel andere interessante dingen zien. Zorg door naar het kompas te kijken dat je weet welke richting je uit zwemt en zoek in dat verlengde het verst mogelijke referentiepunt. Dit kan een rots, koraal, of zelfs wier zijn.Geniet van je duik, zwemmend in de richting van dat punt en neem daar een nieuw doelwit om je koers te volgen. Zorg ervoor dat je kompasnaald of je schijf vrij kan bewegen.


Ik heb ooit kompassen gezien die perfect bovenwater waren en onderwater stuksprongen door de druk.


Het was jammer om toen midden in de nacht in de Rode Zee te moeten bovenkomen om de boot ergens in de verte te moeten zien als een kleine lichtstip. Meestal zorgt de bemanning van een boot ervoor dat ze een lichtbaken aansteken bij het maken van een nachtduik. Dit zorgt voor een geschikt herkenningspunt.


Ultrasone raad


Tegenwoordig werkt men zelfs met ultrasone navigatiesystemen. Een boei zend een signaal uit en de ontvanger bepaalt de richting van waaruit het komt. Dit kan een interessant hebbeding zijn maar het spelletje eindigt wel als er zich een obstructie tussen de twee eenheden bevindt. Weten hoe je zon boei plaats is essentieel.  Het is geen magische oplossing om onder water te navigeren en er is altijd de mogelijkheid dat een andere duiker je dure boei zal ‘vinden’ terwijl deze verlaten is. Een kompas is een goedkoop en betrouwbaar instrument. Zorg dat je ermee kan werken, door veel te oefenen.


Leer het te vertrouwen. We hebben nu verteld hoe je je weg terug kan vinden aan de hand van je kompas, maar een sterke stroming kan heel je duikleiding in het water doen vallen, hoe goed je koers ook was berekend. Maak jezelf niet wijs dat je dan tegen de stroming in kan vechten en je koppig je koers voortzet. Stijg bij sterke stroming terug naar het oppervlak en zorg dat de mensen op de boot weten dat je gezond en wel bent boven gekomen. Op zulke momenten is het beter maar een korte duik te hebben gemaakt, verder duiken zou ongelukken zoeken zijn.


Verschenen in ‘DIVER’ - september 2000

Skip Navigation Links.
Skip Navigation LinksHome > Artikelen > Duiktechnieken > Waar ben ik?